Ngày hội STEM nhân kỉ niệm ngày thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 26/3 vừa được tổ chức thành công tại trường THPT Đoàn Kết - Hai Bà Trưng. Sáu tổ chuyên môn góp sáu gian trưng bày các sản phẩm tâm huyết mang dấu ấn đặc trưng của 13 môn học. Nhiều sản phẩm là trí tuệ, mồ hôi công sức và khả năng sáng tạo tuyệt vời của thầy trò trường THPT Đoàn Kết –Hai Bà Trưng.
Đến với không gian Stem của Tổ Hóa – Sinh bạn sẽ ngạc nhiên tự hỏi :’Đâu rồi ống nghiệm, bình thủy tinh, hóa chất, đèn cồn, kính hiển vi, giấy lọc…?” - những thứ mà khi nghĩ đến Hóa học, Sinh học bạn mặc định hình dung trong đầu như vậy nhỉ. Góc stem nho nhỏ của chúng tôi đã làm cho bạn vừa ngạc nhiên, vừa thích thú vì hóa ra nó lại gần gũi, chan hòa và thân thiện như cuộc sống, như tuổi thanh xuân của chính bạn. Nơi những kiến thức lý thuyết khô khan trong sách giáo khoa đã thực sự hóa thân thành những sản phẩm chạm tới mọi giác quan của mỗi vị khách tham quan.
Để tôi kể bạn nghe những câu chuyện của tinh dầu bằng khứu giác. Mỗi giọt tinh dầu chanh, quế, bưởi, sả được đựng trong những lọ thủy tinh xinh xắn là kết quả của quá trình chưng cất rất tỉ mỉ và công phu. Cô trò chúng tôi đã học được từ sách vở những kiến thức quí báu để vận dụng nó vào cuộc sống một cách rất thuần thục qua đó rèn cho mình tính kiên nhẫn, tỉ mỉ, biết khai thác đồng thời trân quý sản vật của thiên nhiên.
Từ những lọ tinh dầu tự tay chưng cất đó, khi kết hợp với paraffin, các em học sinh của chúng tôi sẽ mời bạn đến với “xưởng thủ công làm nến thơm nghệ thuật”. Những hũ nến muôn mầu: hồng, xanh, tím, đỏ…vô cùng bắt mắt cùng với tiếng tí tách reo vui khi được thắp lên như thể cố lung linh khoe sắc và tỏa hương thơm nồng nàn mê hoặc long người.
Cạnh đó là những mô hình phân tử Methane, Ethylene. Nếu trong trang sách, chúng chỉ là những chữ cái và đường kẻ, thì tại đây, qua đôi bàn tay lắp ghép của học sinh, chúng trở nên sống động và dễ hiểu lạ thường. Đó là cách chúng tôi đưa khoa học đến gần hơn với cuộc sống.
Lạc sâu hơn vào trong gian trưng bày, bạn sẽ tiếp tục khám phá một góc chill thư giãn với vô số tiểu cảnh thủy sinh to, nhỏ nhiều kích cỡ. Cô trò chúng tôi đã thực hiện dự án : “Xây dựng hệ sinh thái nhân tạo – Ứng dụng đưa thiên nhiên vào góc học tập”. Để tạo một không gian dịu mát và an yên cho tâm hồn sau nhưng giờ học và làm việc căng thẳng. Những tiểu cảnh thủy sinh nhỏ xinh vừa là vật trang trí, vừa như một hệ sinh thái thu nhỏ, nơi các em học sinh học cách cân bằng và bảo vệ sự sống.
Lẵng hoa đổi màu kỳ ảo không phải là phép thuật, cũng không phải chỉ phô diễn tài cắm hoa nghệ thuật của các trò yêu mà là minh chứng cho sự vận động kỳ diệu của các mô dẫn và sự nhạy bén với môi trường của cây xanh. Qua màu sắc muôn hồng, nghìn tía của mỗi cánh hoa hồng, hoa cúc, hoa ly… đã được uống no những giọt nước màu trong vắt, bài học từ trang sách như hòa vào cuộc sống là vậy.
Đến giờ bạn đã đoán ra chủ đề mà thầy trò chúng tôi muốn gửi đến bạn và các vị khách ưu ái dừng chân nơi gian trưng bày của Tổ tôi rồi nhỉ? Chủ đề của chúng tôi là “Sống xanh”
Và không để bạn đợi lâu, chúng tôi xin mời bạn quét QR code xem quy trình sản xuất “nước rửa bát hữu cơ từ vỏ bưởi”. Tù nguồn nguyên liệu vô cùng sẵn có và rẻ tiền này, chúng tôi đã cho ra đời dung dịch rửa bát hữu cơ vừa thân thiện với môi trường, vừa giúp dưỡng đôi bàn tay ngọc ngà của bạn khỏi khô, sần, nứt nẻ mỗi khi vào mùa hanh khô.
Nhờ sự khéo léo và trí tưởng tượng không giới hạn, các em học sinh của chúng tồi đã tạo ra bao nhiêu mô hình tế bào vi khuẩn, tế bào động vật, thực vật, các bào quan như ti thể, lục lạp… từ đất nặn, giấy màu, bìa các tông, dây thép, keo dán…Những vật liệu đơn giản, sẵn có tưởng như phế liệu đã được tái chế trong những tiết thực hành tạo ra những giáo cụ trực quan góp phần làm cho môn Sinh học không còn khô khan, trừu tượng, khó hiểu và ít được yêu thích nữa.
Nếu quan tâm sức khỏe, mời bạn hãy đến với góc tư vấn sức khỏe và di truyền. Từ những bài học về “Dinh dưỡng và tiêu hóa ở động vật”, “Tuần hoàn ở người và động vật”, “Di truyền học người”; “Bảo vệ vốn gene di truyền của loài người”… các học sinh trong đội tuyển Sinh 12 thi Học sinh giỏi thành phố (hai giải ba, một giải khuyến khích) của chúng tôi có thể dựa vào các chỉ số sinh tồn mà các em đo được để xây dựng thực đơn lành mạnh hoặc giải đáp thắc mắc cho bạn về một số bệnh di truyền hiếm gặp bằng cách xây dựng sơ đồ phả hệ bệnh, tật di truyền ở người.
Cuối cùng, món quà chúng tôi muốn gửi tới bạn là hũ sữa chua mát lạnh, an toàn cung cấp nhiều chất dinh dưỡng giúp bạn tỉnh táo và dư sức đi tham quan các gian trưng bày của các tổ chuyên môn khác. Sữa chua, cải sen muối chua, dưa su hào, bắp cải, cà rốt hay rau cần là những thức ăn thường gặp trong bữa ăn hàng ngày của mỗi gia đinh, giúp cung cấp vitamin, khoáng chất,chất xơ, ngoài ra nó là nguồn bổ sung lợi khuẩn cực kì hữu ích cho một hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Những sản phẩm này là kết tinh của dự án: “ Làm bạn với vi khuẩn lac tic trong gian bếp nhà em” của thầy trò chúng tôi.
Đến với ngày hội STEM, dù chỉ góp mặt với một số sản phẩm khiêm nhường mang tính ứng dụng khá phổ biến, nhưng Ban giám khảo đã đánh giá cao tính thân "Đoàn Kết" và Đổi mới” của thầy trò tổ Hóa – Sinh . Vì vậy hội đồng khoa học nhất trí trao giải Nhì cho gian trưng bày sản phẩm STEM của tổ Hóa – Sinh. Đây là một sự ghi nhận xứng đáng, có ý nghĩa động viên rất lớn để thầy trò chúng tôi tiếp tục phấn đấu, nghiên cứu, học hỏi, sáng tạo không ngừng cho ra những sản phẩm ngày càng có tầm vóc hơn.
Vượt lên trên giá trị của một giải thưởng, có lẽ là niềm hạnh phúc khi thấy các em học sinh tự tay làm việc hăng hái, hứng thú trải nghiệm các quy trình kỹ thuật…. Bởi khi đó, chúng tôi- những người thầy không còn là người truyền đạt kiến thức một chiều, mà là người đồng hành, người khơi gợi cảm hứng để các em dám nghĩ, dám làm và ngày càng năng động, sáng tạo, học đi đôi với hành.
Ngày hội STEM khép lại, nhưng dư âm của hương tinh dầu, sắc màu của những bông hoa…đặc biệt là niềm say mê trong ánh mắt các em sẽ còn lan tỏa mãi. Tại mái trường Đoàn Kết - Hai Bà Trưng, chúng tôi tin rằng: “Khi trí tuệ, tâm huyết của người Thầy hòa cùng đam mê của trò, khoa học sẽ không còn là những con số, mà là những đóa hoa rực rỡ ngát hương, những quả ngọt sai trĩu giữa đời thường’.
Lê Minh Châu - Nguyễn Thị Tuyết Nga - Giáo viên tổ Hóa -Sinh