Trong hành trình đổi mới giáo dục, chất lượng dạy học không chỉ được kiến tạo từ những nỗ lực riêng lẻ mà còn được bồi đắp qua sự kết nối, sẻ chia và lan tỏa những kinh nghiệm sư phạm có giá trị. Với tinh thần ấy, ngày 23/10/2026, Trường THPT Đoàn Kết – Hai Bà Trưng (Hà Nội) và Trường THPT Trà Lĩnh (Cao Bằng) đã tổ chức chương trình giao lưu, trao đổi chuyên môn môn Tiếng Anh theo hình thức trực tuyến, mở ra không gian học thuật thiết thực, giàu cảm hứng và hướng tới sự phát triển bền vững.
Sự quan tâm của lãnh đạo – Động lực thúc đẩy đổi mới chuyên môn
Chương trình nhận được sự quan tâm sâu sắc của thầy giáo Lê Việt Dương – Hiệu trưởng Trường THPT Đoàn Kết – Hai Bà Trưng, cùng hai Phó Hiệu trưởng cô giáo Phùng Thị Thanh Hà và thầy giáo Trần Trọng Nghĩa.
Sự đồng hành của Ban Giám hiệu không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm đối với công tác phát triển đội ngũ mà còn khẳng định định hướng chiến lược của nhà trường: Lấy chất lượng giáo dục làm trọng tâm, đổi mới phương pháp làm động lực và hợp tác chuyên môn làm nền tảng phát triển.
Với sự tham gia tích cực của các thầy cô giáo hai trường, buổi sinh hoạt đã vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động trao đổi kinh nghiệm thông thường, trở thành diễn đàn kết nối tư duy giáo dục, chia sẻ thực tiễn và khơi mở những hướng tiếp cận mới trong dạy học ngoại ngữ.
Bồi dưỡng học sinh giỏi – Từ phát hiện năng lực đến kiến tạo thành tích
Mở đầu nội dung chuyên môn, cô giáo Mai Thị Thủy – Trường THPT Đoàn Kết – Hai Bà Trưng chia sẻ chuyên đề về giải pháp nâng cao hiệu quả phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Anh lớp 12.
Từ kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi và những kết quả nổi bật đã đạt được, báo cáo nhấn mạnh yêu cầu xây dựng một quy trình bồi dưỡng có tính hệ thống, khoa học và phù hợp với đặc điểm năng lực của từng học sinh.
Trong đó, việc phát hiện học sinh có tiềm năng cần được triển khai sớm, kết hợp giữa đánh giá nền tảng ngôn ngữ, khả năng tư duy, năng lực tự học và động cơ phấn đấu. Quá trình tuyển chọn phải đi đôi với việc thiết kế lộ trình bồi dưỡng phân hóa, phát triển tư duy ngôn ngữ chuyên sâu, năng lực vận dụng kiến thức và kỹ năng giải quyết các dạng bài có độ khó cao.
Điểm nhấn đầy tự hào của chuyên đề là thành tích giải Nhất, đồng thời đạt vị trí thủ khoa môn Tiếng Anh trong kỳ thi học sinh giỏi cấp Thành phố của học sinh lớp 12 Trường THPT Đoàn Kết – Hai Bà Trưng. Thành tích ấy không chỉ là kết quả của sự nỗ lực, bản lĩnh và khát vọng chinh phục tri thức của học sinh, mà còn phản ánh tâm huyết của giáo viên bồi dưỡng cùng sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo nhà trường.
Từ những minh chứng thực tiễn, chuyên đề gửi gắm một thông điệp có ý nghĩa: Bồi dưỡng học sinh giỏi không đơn thuần là truyền thụ kiến thức nâng cao, mà là quá trình phát hiện tiềm năng, khơi dậy động lực, phát triển tư duy và đồng hành cùng học sinh trên hành trình vươn tới sự xuất sắc.
Two-Step Mind Mapping – Chuyển hóa tư duy thành năng lực giao tiếp
Tiếp nối chương trình, cô giáo Hoàng Thị Duyên – Trường THPT Trà Lĩnh giới thiệu chuyên đề:
“Ứng dụng sơ đồ tư duy hai bước (Two-Step Mind Mapping) nhằm phát triển năng lực nói tiếng Anh trong chương trình Global Success 10”.
Đây là hướng tiếp cận giàu tính ứng dụng, phù hợp với định hướng phát triển năng lực giao tiếp của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đặc biệt đối với các hoạt động Speaking và phần trình bày nói theo chủ đề (Topic Talk).
Xuất phát từ thực tế nhiều học sinh có vốn từ vựng nhưng còn lúng túng khi triển khai ý tưởng, thiếu tính mạch lạc và chưa tự tin trong giao tiếp, chuyên đề đề xuất quy trình tổ chức hoạt động nói thông qua hai bước:
Bước 1 – Key Point Mind Map: Học sinh xây dựng sơ đồ tư duy từ khóa, xác định các ý chính, nhóm nội dung và trình tự triển khai bài nói.
Bước 2 – Full Mind Map: Từ những từ khóa đã hình thành, học sinh phát triển thành câu hoàn chỉnh, bổ sung chi tiết, sử dụng cấu trúc ngữ pháp và phương tiện liên kết để kiến tạo bài nói có tính logic, trôi chảy.
Thông qua ví dụ minh họa với chủ đề Family Life – Sharing Housework trong chương trình Global Success 10, báo cáo cho thấy cách chuyển hóa từ các đơn vị từ vựng riêng lẻ thành hệ thống ý tưởng và cuối cùng là sản phẩm giao tiếp có ý nghĩa.
Đặc biệt, giải pháp chú trọng phân hóa đối tượng học sinh: học sinh trung bình, còn hạn chế về năng lực ngôn ngữ được hỗ trợ bằng hệ thống câu cơ bản và từ nối thông dụng; học sinh khá, giỏi được khuyến khích mở rộng luận điểm, bổ sung dẫn chứng, phát triển câu phức và sử dụng các phương tiện liên kết nâng cao.
Giá trị nổi bật của phương pháp không chỉ nằm ở việc giúp học sinh nói được, nói đúng mà còn hướng tới nói có ý tưởng, có cấu trúc, có sự kết nối và từng bước hình thành khả năng giao tiếp độc lập.
Đồng thời, sản phẩm sơ đồ tư duy ở từng giai đoạn cũng tạo cơ sở để giáo viên quan sát tiến trình học tập, đánh giá thường xuyên, phát hiện khó khăn và điều chỉnh hoạt động hỗ trợ kịp thời.
Từ góc độ khoa học giáo dục, đây là sự kết hợp giữa tổ chức tri thức trực quan, hỗ trợ học tập theo mức độ và định hướng phát triển năng lực thực hành ngôn ngữ, góp phần chuyển dịch vai trò của giáo viên từ người truyền đạt sang người thiết kế, tổ chức và hỗ trợ hoạt động học tập.
Từ chia sẻ kinh nghiệm đến kiến tạo cộng đồng học tập chuyên môn
Không khí chương trình diễn ra cởi mở, trách nhiệm và giàu tinh thần cầu thị. Các thầy cô của hai trường cùng trao đổi những vấn đề thiết thực trong giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi và tổ chức hoạt động phát triển năng lực giao tiếp.
Thông qua hai chuyên đề, một điểm gặp gỡ có ý nghĩa được thể hiện rõ nét: Dù ở lĩnh vực giáo dục đại trà hay bồi dưỡng học sinh năng khiếu, chất lượng dạy học bền vững đều bắt đầu từ việc thấu hiểu người học, tổ chức hoạt động phù hợp và đánh giá dựa trên sự tiến bộ thực chất.
Phần phát biểu kết thúc chương trình của lãnh đạo nhà trường đã thể hiện sự ghi nhận đối với tâm huyết của các báo cáo viên, đồng thời cổ vũ, động viên đội ngũ giáo viên ngoại ngữ tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, khai thác hiệu quả học liệu và phát huy những thành tích đã đạt được.
Đặc biệt, thành tích giải Nhất – thủ khoa môn Tiếng Anh cấp Thành phố được nhìn nhận như một nguồn động lực để tiếp tục bồi dưỡng học sinh có năng lực nổi trội, đồng thời lan tỏa kinh nghiệm tổ chức dạy học hiệu quả đến đông đảo giáo viên.
Những cảm nhận tích cực, tinh thần trân trọng và niềm vui được kết nối của các thầy cô hai trường đã làm nên giá trị nhân văn của buổi giao lưu. Khoảng cách địa lý giữa Hà Nội và Cao Bằng dường như được thu hẹp bởi sự đồng điệu trong nghề nghiệp, khát vọng đổi mới và trách nhiệm chung đối với học sinh.
Hướng tới hợp tác bền vững – Cùng nâng tầm chất lượng giáo dục ngoại ngữ
Thành công của chương trình không chỉ được đo bằng những nội dung đã chia sẻ mà còn ở những cơ hội hợp tác được mở ra trong tương lai.
Trên nền tảng kết nối đã hình thành, hai nhà trường hướng tới việc tiếp tục duy trì hoạt động trao đổi chuyên môn, chia sẻ tài liệu và học liệu chất lượng, phối hợp nghiên cứu những giải pháp dạy học hiệu quả, nhân rộng kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi và phát triển năng lực ngoại ngữ cho học sinh.
Xa hơn, sự hợp tác có thể mở rộng theo hướng xây dựng cộng đồng học tập chuyên môn liên trường, tăng cường dự giờ, nghiên cứu bài học trực tuyến, cùng xây dựng ngân hàng học liệu và khai thác công nghệ số, trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp, có trách nhiệm trong giáo dục ngoại ngữ.
Đây cũng là một hướng đi có ý nghĩa trong việc thu hẹp khoảng cách về cơ hội tiếp cận nguồn học liệu, tăng cường hỗ trợ chuyên môn giữa các cơ sở giáo dục thuộc những địa phương khác nhau.
Khép lại buổi giao lưu là những nụ cười, những tình cảm chân thành và lời hẹn tiếp tục đồng hành trên hành trình nâng cao chất lượng dạy học.
Từ Hà Nội đến Cao Bằng, một nhịp cầu chuyên môn đã được kết nối bằng tri thức, tâm huyết và tinh thần sẻ chia.
Kết nối để học hỏi – Sẻ chia để trưởng thành – Đổi mới để nâng tầm chất lượng giáo dục.
Đó không chỉ là thông điệp của một buổi sinh hoạt chuyên môn mà còn là định hướng giàu triển vọng cho sự hợp tác giữa Trường THPT Đoàn Kết – Hai Bà Trưng và Trường THPT Trà Lĩnh trong chặng đường tiếp theo.
Giáo viên môn Tiếng Anh : Võ Thị Thu Hương